Bursa'da Deprem Tehlikesi: Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan'dan Kritik Uyarılar
Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan,Şirin Medya Grup ortak canlı yayınında Türkiye'nin deprem gerçeğini ve Bursa'daki diri fayları anlattı.
Şirin Medya Grup'ta ortak canlı yayın “Bursa’da Gündem”de, moderatör Doğukan Hacıoğlu'nun konuğu olan, Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan, Türkiye’nin deprem gerçeğini, Bursa’daki diri fay hatlarını, 1855 depremi gibi tarihsel felaketleri ve olası büyük depremler için alınması gereken önlemleri anlattı.
Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan, Bursa Manşet ekranlarında Türkiye’nin deprem gerçeğini ve Bursa’daki diri fayları anlattı. Aykan, “Yaklaşık 500 diri fayın bulunduğu ülkede Bursa’nın 13 ilçesinin içinden fay geçiyor. Tarihsel olarak 1855 depremi büyük yıkım getirdi; bazı fayların tekrarlama periyotları dolmak üzere” uyarısında bulundu.
Türkiye’nin deprem haritası ve Bursa’nın yeri
Aykan, Türkiye’nin dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya Deprem Kuşağı üzerinde bulunduğunu belirtti. Ülkede 5.5 ve üzeri deprem üretebilecek yaklaşık 500 diri fay bulunduğunu, bunların 24’ünün şehir merkezlerinden geçtiğini söyledi. Bursa da bu riskli şehirler arasında yer alıyor.
Bursa’da 13 ilçede diri fay tehlikesi
Bursa’nın 17 ilçesinden 13’ünün sınırları içinde diri faylar bulunduğunu aktaran Aykan, “Mudanya Zeytinbağ Fayı, Gemlik Fayı, İznik–Mekece Fayı, Orhangazi Fayı, Barakfakih Fayı, Kemalpaşa Fayı, Orhaneli ve Oylat Fayları, Bursa Fayı gibi hatlar beş buçuk ve üzeri deprem üretebilir” dedi.
1855 Bursa depremini Küçük Kıyamet olarak adlandıran Aykan, 1855 yılında yaşanan depremin şehirde çok büyük yıkıma neden olduğunu, cami minarelerinden resmi binalara kadar birçok yapının yıkıldığını ve yangınlar çıktığını söyledi. “Bu fayın tekrarlama periyodu 150–180 yıl arasında. Şu anda 170 yılı geride bıraktık, risk artmış durumda” dedi.
Kayapa–Yenişehir Fayı
Yedinin üzerinde deprem potansiyeli Üniversitelerin ortak çalışmalarıyla tespit edilen 95 kilometre uzunluğundaki Kayapa–Yenişehir Fayının, 7’nin üzerinde deprem üretebileceğini belirten Aykan, “Batı ucunda 1855 depremi olmuş, doğu ucunda ise yaklaşık 400 yıldır büyük deprem yok” dedi. Bu fay, henüz MTA diri fay haritasında yer almıyor.
Balıkesir ve çevresinde sismik boşluklar
Balıkesir–Gökçeyazı Fayı ve Sarıköy Fayı gibi hatların da riskli olduğunu vurgulayan Aykan, buralarda uzun süredir deprem yaşanmadığını, bu nedenle “sismik boşluk” kabul edildiğini ve dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Deprem büyüklüğü ve şiddet farkı Aykan, halk arasında karıştırılan deprem büyüklüğü ve şiddeti kavramlarını da açıkladı: “Büyüklük, depremde açığa çıkan enerjiyi ifade eder. Şiddet ise o enerjinin yüzeyde yarattığı etkidir. 6.1 büyüklüğündeki bir deprem, her zaman büyük yıkım yaratmaz; yıkım, zemine, yapı kalitesine ve derinliğe bağlıdır.”
Deprem öldürmez, kötü yapı öldürür
Türkiye’de yıkımların nedeninin eski binalar, kötü malzeme, hatalı mühendislik ve denetimsizlik olduğunu Aykan, “Japonya’da 7’nin üzerinde depremlerde binalar ayakta kalıyor çünkü denetim çok güçlü” ifadelerini kullandı. Kentsel dönüşümün hızlanması gerektiğine de vurgu yapan Aykan, ayrıca inasanların panik yapmak yerine bilinçli olması gerektiğini belirtti. Orta büyüklükteki depremlerde bile halkta panik yaşanıyor, “Deprem çantası önemli ama asıl önemli olan sağlam bina yapmak. 4–5 büyüklüğündeki depremlerde panik yaşanmamalı. Deprem bilincini geliştirmeliyiz” dedi.