Devrik Beşar Esad rejiminin, 2019-2021 yılları arasında 'Toprağı Taşıma' adı verilen gizli bir operasyon yürüttüğü ortaya çıktı.

Rejim güçlerinin, Qutayfah’taki toplu mezarlardan on binlerce cesedi kamyonlarla Dhumair Çölü’ne taşıyarak savaş suçlarının izlerini yok etmeye çalıştığı belirlendi.

Operasyonun Detayları

Haber ajanslarının ulaştığı 13 tanık, incelenen belgeler ve uydu görüntüleri vahşetin izlerini belgeledi. Buna göre, Suriye ordusu 2019'dan 2021'e kadar haftada dört gece, Qutayfah'daki büyük toplu mezardan cesetleri kamyonlarla Dhumair Çölü'ndeki yeni ve gizli gömü alanına taşıdı.

Tanıklar arasında iki kamyon şoförü, üç tamirci, bir buldozer operatörü ve Esad'ın Cumhuriyet Muhafızları'ndan eski bir subay yer alıyor. Hepsi, "katlanılmaz bir koku" ve "ölüm sessizliği içinde yürütülen bir emir zinciri"nden bahsediyor.

34 Hendek ve On Binlerce Ceset

Reuters'ın analiz ettiği uydu görüntüleri, Dhumair Çölü'nde yaklaşık 2 kilometre uzunluğunda 34 hendek bulunduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, bu mezarlarda on binlerce insanın gömülü olabileceğini belirtiyor.

Qutayfah, Esad rejiminin 2012’de savaşın erken döneminde askerleri ve cezaevi mahkumlarını gömmeye başladığı bir bölgeydi. 2014 yılında yerel bir insan hakları aktivisti, bölgenin fotoğraflarını medyaya sızdırarak toplu mezarın varlığını ilk kez ortaya çıkarmıştı.

Amacı Rejimin İmajını Temizlemek

Cumhuriyet Muhafızları'ndan eski subaya göre, “Toprağı Taşıma” planı 2018 sonunda ortaya çıktı. Esad, savaşta galibiyet ilan etmeye hazırlanırken uluslararası tanınırlığını yeniden kazanmak istiyordu. Ancak toplu mezarların varlığı ve savaş suçları iddiaları, bu hedefin önündeki en büyük engeldi.

Kamyon şoförlerinden biri planı, "Komutanlar bize açıkça söyledi. Görev, kanıtları yok etmekti. Aksi takdirde kendinizi o çukurlarda bulurdunuz." ifadeleriyle anlattı.

Acıyı Belgeleme Mücadelesi

Esad, geçen yıl Aralık ayında iktidardan devrildikten sonra ülkeyi terk etti. Yeni hükümet, hem adalet sistemini yeniden inşa etmeye hem de kayıpların izini sürmeye çalışıyor. Suriye Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed el-Saleh, "Binlerce anne oğlunun, kadınlar eşlerinin, çocuklar babalarının mezarını bulmayı bekliyor. Bu yara kanamaya devam ediyor." dedi.

Yeni kurulan Kayıplar Ulusal Komisyonu, DNA bankası ve dijital kayıt sistemi oluşturmayı planlıyor. Ancak uzman eksikliği ve sınırlı kaynaklar, sürecin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.