İMO Bursa: 6 Şubat Depremi, Türkiye İçin Bir Beka Sorunudur

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye'nin yakın tarihindeki en yıkıcı afetlerden biri olarak tarihe geçti.

İMO Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Atilla Erdem, depremi sadece doğal bir olay değil, ihmaller ve eksikliklerle birleştiğinde bir beka sorunu olarak nitelendirdi. Bugün yalnızca kayıplarımızı anma günü değil; ders çıkarma ve önlemleri hayata geçirme günü olarak görülmelidir.

Depremi Afete Çeviren İhmaller

6 Şubat depremleri, 11 ilde 14 milyonu aşkın insanı etkiledi ve yaklaşık 39.530 bina yıkıldı, 200.350 bina ağır hasar aldı. 50 binin üzerinde yurttaşımız hayatını kaybetti. İMO Bursa’ya göre, depremin yıkıcı etkisi sadece doğa olayıyla değil, inşaat mühendisliği biliminin göz ardı edilmesiyle oluşan ihmallerden kaynaklanmaktadır. Afetleri önlemek mümkün olmasa da, risk azaltma politikaları ile hasarları minimuma indirmek mümkündür.

Türkiye’de Yapı Stoku ve Riskler

Ülke genelinde hâlâ yüksek deprem riski taşıyan binalar bulunmaktadır. 2000 yılı öncesi inşa edilmiş yapılar ve son 25 yıldaki imar affı uygulamaları, kaçak veya mühendislik hizmeti almamış yapıların yasallaşmasına yol açtı. TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre toplam 1,5 milyon konutun dönüşmesi gerektiği ifade edilmiştir. Hangi kentte kaç yapının riskli olduğu hâlâ net olarak ortaya konmamıştır, bu da etkili kentsel dönüşüm uygulamalarını engellemektedir.

Kentsel Dönüşüm ve Afet Yönetimi

Kentsel dönüşüm, sadece eski binaların yıkılıp yenilenmesi değildir. Zemin yapısı, ulaşım altyapısı, nüfus yoğunluğu ve toplanma alanları dikkate alınarak planlanmalıdır. Afet hazırlığı, afet sonrasına sıkışan bir konu olmamalı; asıl belirleyici olan önceden yapılan risk azaltma ve hazırlık çalışmalarıdır. Okullar, hastaneler ve kamu binalarının güvenliği şeffaf şekilde raporlanmalıdır.

Toplanma Alanları ve Güvenli Şehirler

Deprem anında erişilebilen ve altyapısı hazır toplanma ve barınma alanları kritik öneme sahiptir. İMO Bursa, bu alanların afet öncesi planlamanın asli unsuru olması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapı denetimi ve inşaat mühendisliği uygulamalarının öncelikli ve eksiksiz yapılması, olası felaketlerde can ve mal kaybını azaltacaktır. Afetler kader değildir; bilim ve mühendislik, risk azaltma ve güvenli şehirler için temel şarttır.

İMO Bursa’nın Eylem Planı

İMO Bursa, kentsel dönüşüm ve afet hazırlık raporunu yetkililere iletti. Stratejik planlama, yapı stoğu envanteri, toplanma alanları, sığınak kontrolleri, uzman ekiplerin güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalık eğitimleri öncelikli başlıklar olarak belirlenmiştir. İnşaat mühendisliği biliminin ve yasal düzenlemelerin eksiksiz uygulanması, depremi beka sorunu olmaktan çıkarabilir. Bugünden atılacak doğru adımlar, gelecekte yeni felaketlerin önüne geçecektir.