Prof. Dr. Sezgin Şentürk: "Şap hastalığına karşı küflü domates ve idrar tedavisi yanlış"
Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Şentürk, şap hastalığı ile mücadelede kulaktan dolma bilgilere inanılmaması gerektiğini belirterek, 'Hayvanlara küflü domates yedirmek veya idrar içirmek yanlış. Ayrıca yüksek konsantrasyonlu sirke kullanılmamalı, sirke mutlaka sulandırılarak uygulanmalı' dedi.
Prof. Dr. Şentürk, Afrika kökenli Sat-1 virüsünün neden olduğu şap hastalığının Türkiye’de ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını belirtti. Hastalıkla mücadelede en etkili yöntemin aşılama olduğunu vurgulayan uzman, yanlış uygulamaların hem hastalığın yayılmasına hem de hayvanlarda ek sağlık sorunlarına neden olabileceğine dikkat çekti.
Yanlış uygulamalar hastalığı artırıyor
Birçok üreticinin şap hastalığıyla mücadelede bilimsel olmayan yöntemlere başvurduğunu ifade eden Sezgin Şentürk, “Domates yedirilmesi ya da idrar içirilmesi gibi uygulamalar virüsü yok etmez, aksine farklı hastalıkların bulaşmasına yol açabilir. Küflü domatesin asidik yapısı nedeniyle virüsü öldürmesi mümkün değildir. Bu tür hurafelere inanılmamalıdır” dedi.
Şentürk, Bursa Uludağ Üniversitesi olarak üreticilerin doğru bilgilendirilmesi için saha çalışmaları yürüttüklerini belirterek, en etkili mücadelenin düzenli aşılama, hijyen ve veteriner kontrolünde yapılacak uygulamalarla sağlanabileceğini ifade etti.
Sirkeli su ve karbonat doğru şekilde kullanılmalı
Prof. Dr. Sezgin Şentürk, hayvanların ağız bölgesinde oluşan lezyonların tedavisinde sirke ve yemek sodasının kullanılabileceğini ancak bunun dikkatli yapılması gerektiğini söyledi. “Yoğun sirke hayvanın ağzında ve yemek borusunda yanıklara yol açabilir. Sirke mutlaka bire 9 oranında sulandırılmalı ve ağız bölgesine bu şekilde uygulanmalıdır. Ayrıca yüzde 10 oranında yemek sodası çözeltisi de etkili bir dezenfektandır” diye konuştu.
Uzman, yüksek konsantrasyonlu sirke kullanımının hayvanlarda ağrıya ve doku tahribatına neden olabileceğini vurguladı. “Doğru oranda sulandırılmış sirke ve bikarbonat çözeltisiyle dezenfeksiyon yapılabilir ancak bu işlemler de mutlaka veteriner kontrolünde olmalıdır” dedi.
Şap hastalığına karşı üreticilere öneriler
Şap hastalığı görülen işletmelerde en önemli tedbirin temizlik ve dezenfeksiyon olduğunu belirten Sezgin Şentürk, “Ayak banyoları, dezenfeksiyon havuzları ve güneş ışığı çok önemli. Virüs nemli ortamlarda altı aya kadar yaşayabiliyor, ancak güneş ışığında iki gün içinde etkisini kaybediyor” dedi.
Ekonomik gücü sınırlı üreticiler için uygun maliyetli dezenfeksiyon önerilerinde de bulunan Şentürk, “Bire 18 oranında çamaşır suyu karışımıyla ortam dezenfekte edilebilir. Ayak lezyonları için yüzde 2’lik süt kestik veya yüzde 3-5 bakır sülfat (göz taşı) kullanılabilir. Ayrıca D vitamini, çinko, A ve E vitamini takviyesi de hayvanın direncini artırır” ifadelerini kullandı.
Veteriner kontrolü şart
Prof. Dr. Sezgin Şentürk, antibiyotik veya ağrı kesici ilaçların veteriner hekime danışılmadan kullanılmaması gerektiğini vurgulayarak, “En doğru tedavi yöntemini veteriner hekim belirler. Kulaktan dolma bilgilerle hareket etmek, şap hastalığının daha fazla yayılmasına neden olabilir” uyarısında bulundu.
Uzman, doğru dezenfeksiyon ve aşılamayla hastalığın kontrol altına alınabileceğini belirterek üreticileri bilinçli davranmaya çağırdı. Bursa Uludağ Üniversitesi tarafından yapılan bu uyarılar, hayvan sağlığını korumak ve ekonomik kayıpları önlemek açısından büyük önem taşıyor.